Pamukkale — Turkiyaning oq marmar tusidagi tabiiy mo‘jizasi
Amul Info ·
Turkiyaning Dengizli viloyatida joylashgan Pamukkale oq pog‘onali hovuzlari, tiniq moviy suvlari va issiq mineral buloqlari bilan mashhur. Uning nomi turk tilidan «Paxta qal’asi» deb tarjima qilinadi. 1988-yilda Pamukkale qadimiy Ierapolis shahri bilan birgalikda YUNESKOning Butunjahon merosi…
Turkiyaning janubi-g‘arbiy qismida, Dengizli viloyatida joylashgan Pamukkale dunyodagi eng ajoyib tabiiy maskanlardan biridir. Oq rangli zinapoyasimon terrasalari, tiniq moviy suvli hovuzlari va issiq mineral buloqlari bilan mashhur bo‘lgan bu joy sayyohlarning e’tiborini tortadi.
1988-yilda Pamukkale qadimgi Ierapolis shahri bilan birgalikda YUNESKOning Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan. Muhofaza qilinadigan tabiiy va tarixiy yodgorliklar joylashgan ushbu hududning umumiy maydoni 1 077 gektarni tashkil etadi.
Pamukkale nomi turk tilidan tarjima qilinganda «Paxta qal’asi» degan ma’noni anglatadi. U Churyuksu daryosi vodiysida joylashgan. Bu maskanning asosiy xususiyati kalsitdan hosil bo‘lgan oq terrasa-hovuzlardir. Ularning oq rangi uzoq vaqt davomida kalsiy karbonatiga boy mineral suvlar qoldirgan cho‘kindilar natijasida shakllangan.
Pamukkale oq terrasalari taxminan 160 metr balandlikka, 2 700 metr uzunlikka ega. Ularning orasida joylashgan moviy suvli hovuzlar tabiatning o‘ziga xos manzarasini yaratadi.
Bu hududda suvining harorati 35–100 daraja oralig‘ida o‘zgaradigan 17 ta issiq buloq mavjud. Terrasa-hovuzlarning shakllanishida esa alohida bir buloqning suvi muhim o‘rin tutadi. Ma’lumotlarga ko‘ra, ushbu buloq suvining harorati 35,6 daraja, oqim tezligi esa sekundiga 466 litrni tashkil etadi.
Mineral suv maxsus kanallar orqali pastga oqib, terrasa-hovuzlarni to‘ldiradi. Suv tarkibidagi kalsiy karbonati cho‘kindi holida qoyalar yuzasiga o‘tiradi. Dastlab yumshoq bo‘lgan bu cho‘kindilar vaqt o‘tishi bilan qotib, mustahkam qatlamga aylanadi. Aynan shu tabiiy jarayon Pamukkalening oq terrasalari shakllanishiga sabab bo‘lgan.
Pamukkale nafaqat tabiiy go‘zalligi, balki tarixiy merosi bilan ham ajralib turadi. Uning qadimgi Ierapolis shahri bilan birgalikda yagona Butunjahon merosi obyekti sifatida muhofaza qilinishi ushbu maskanning tabiiy va madaniy ahamiyatini yanada oshiradi. Bugungi kunda Pamukkale Turkiyaning mashhur sayyohlik markazlaridan biri bo‘lib, dunyoning turli mamlakatlaridan kelgan sayohatchilarni o‘ziga jalb etadi.