Goňurdepe ýadygärliginde gadymy mazarlaryň özboluşly toplumy ýüze çykaryldy
Amul Info · · mary, mary
Goňurdepe ýadygärliginde türkmen-rus Margiana arheologik ekspedisiýasy ozal duş gelmedik bäş mazardan ybarat özboluşly mazar toplumyny ýüze çykardy. Gazuw-agtaryş işlerinde gadymy möhürler, keramiki önümler we dürli zähmet gurallary hem tapyldy. Tapyndylar Türkmenistanyň muzeýlerine tabşyryldy,…
Türkmenistan bilen Russiýanyň bilelikdäki Margiana arheologik ekspedisiýasy gadymy Goňurdepe oazisinde nobatdaky gazuw-agtaryş möwsümini tamamlady. Bu möwsüm iki ýurduň hünärmenleriniň arasyndaky amaly ylmy hyzmatdaşlygyň iki ýyllyk arakesmeden soň täzeden dikeldilmegi bilen hem ähmiýetli boldy.
Şu ýyl gözlegçiler Marguş ýurdunyň (Baktriýa-Margiana arheologik toplumynyň) oturymly ýerleriniň gurluşyny öwrenmäge aýratyn üns berdiler . Gazuw-agtaryş işleri Goňur-20 we Goňur-27 ýadygärliklerinde geçirildi. Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Etnologiýa we antropologiýa institutynyň maglumatlaryna görä, alymlar gadymy oturymly ýerleriň araçäklerini anyklamagy, gadymy ojaklary we peçleri öwrenmegi başardylar. Şeýle hem tapyndylaryň üstüni bürünç we daş möhürler, keramiki önümler, ekerançylykda hem-de agaç işläp bejermekde ulanylan seýrek gurallar — kesgiçler we oýujy gurallar bilen ýetirdiler.
Möwsümiň iň ähmiýetli açyşlarynyň biri Goňurdepe ýadygärliginde ozal duş gelmedik köp gatlakly mazar toplumynyň ýüze çykarylmagy boldy. Ekspedisiýanyň ýolbaşçysy, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Etnologiýa we antropologiýa institutynyň baş ylmy işgäri Nadežda Dubowanyň TASS habarlar agentligine beren maglumatyna görä, arheologlar ilkinji gezek yzygiderli gurlan bäş sany mazardan ybarat bitewi toplumy tapdylar.
Mazarlaryň dürli döwürlerde yzygiderli gurlandygy anyklanyldy. Ilki bilen iki sany uly ýaşly adam jaýlanypdyr, soňra bolsa bir çaga jaýlanypdyr. Tapyndylaryň arasynda iň köp arheologik tapyndy hut çaganyň mazaryndan ýüze çykaryldy. Tapylan ähli zatlar Türkmenistanyň muzeýlerinde saklamak üçin tabşyryldy.
Gazuw-agtaryş möwsüminiň ýene bir möhüm wakasy Kopetdagyň etegindäki Ulugdepe ýadygärliginde işleýän Fransuz arheologik missiýasynyň hünärmenleriniň Goňurdepe baryp görmegi boldy. Halkara hünärmenler topary türkmen we rus kärdeşleri bilen biziň eýýamymyzdan öňki III–II müňýyllyklarda gadymy göçüş ýollary, söwda ugurlary hem-de bürünç öndürmegiň tehnologiýalary barada pikir alyşdy.
Taslamanyň indiki tapgyrynda, 2026-njy ýylda, ýüze çykarylan tapyndylary ýurdumyzyň muzeýlerinde barlaghana şertlerinde öwrenmek göz öňünde tutulýar. Garagumda täze meýdan gazuw-agtaryş işleriniň bolsa 2027-nji ýylyň ýazynda geçirilmegi meýilleşdirilýär.