ÝHHG Hazar sebitiniň portlarynda sanlylaşdyrma we ekologik durnuklylygy ösdürmäge ýardam berýär
Amul Info ·
20-nji oktýabrda geçirilen halkara onlaýn okuw sapagynda Hazar sebitiniň portlarynda sanly tehnologiýalary ornaşdyrmak, zyýanly zyňyndylary azaltmak we energiýany tygşytlamak meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Çärä Türkmenistanyň Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugynyň hem-de Halkara…
2026-njy ýylyň 20-nji oktýabrynda Ýewropada Howpsuzlyk we Hyzmatdaşlyk Guramasynyň (ÝHHG) «Hazar deňzi sebitinde ýaşyl portlaryň ösüşine ýardam bermek» taslamasynyň çäklerinde «Akylly portlar — durnukly geljek: sanlylaşdyrma portlaryň ekologik özgertmelerine nähili täsir edýär?» atly halkara onlaýn okuw sapagy geçirildi. Çärä Türkmenistanyň Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugynyň hem-de Halkara Türkmenbaşy deňiz portunyň wekilleri gatnaşdylar.
Okuw sapagynyň esasy maksady Hazar sebitinde portlaryň ekologik durnuklylygyny ýokarlandyrmak, ulag-logistika düzümini döwrebaplaşdyrmak we sanly tehnologiýalaryň mümkinçiliklerinden netijeli peýdalanmak boýunça tejribe alyşmakdan ybarat boldy.
Çäräniň dowamynda «HPC Hamburg Port Consulting» kompaniýasynyň halkara bilermenleri dünýäniň öňdebaryjy portlarynda ulanylýan döwrebap çözgütler barada giňişleýin maglumat berdiler. Sanly tehnologiýalaryň portlaryň işini kämilleşdirmekde, howanyň üýtgemeginiň täsirlerini azaltmakda we onuň netijelerine uýgunlaşmakda eýeleýän orny aýratyn bellenildi.
Hünärmenler gämileriň portlarda garaşýan wagtyny azaltmak, ýangyjyň artykmaç sarp edilmeginiň öňüni almak we energiýa serişdelerini tygşytly peýdalanmak arkaly zyýanly zyňyndylary peseltmegiň usullaryna ünsi çekdiler. Şeýle çäreleriň portlaryň iş netijeliligini ýokarlandyrmak bilen bir hatarda, daşky gurşawy goramaga hem goşant goşýandygy nygtaldy.
Okuw sapagynda howanyň we tebigy şertleriň üýtgemegine gözegçilik etmek üçin ulanylýan innowasion tehnologiýalar hem ara alnyp maslahatlaşyldy. Hususan-da, suw derejesini, ýeliň tizligini we temperaturany takyk kesgitlemäge mümkinçilik berýän sanly ulgamlar, şeýle hem adatdan daşary howa şertleriniň mümkin bolan täsirlerini modelleşdirýän tehnologiýalar bilen tanyşdyryldy.
Çäräniň jemleýji bölüminde Hazar sebitinde özara baglanyşykly «Akylly port» ekoulgamyny ornaşdyrmagyň mümkinçilikleri, gümrük we söwda amallaryny çaltlandyrmak hem-de sanly çözgütleriň amaly netijeliligini ýokarlandyrmak meseleleri boýunça pikir alşyldy.
Bu halkara okuw sapagy Hazar sebitiniň portlarynda sanly özgertmeleri ilerletmek, ekologik talaplara laýyk gelýän infrastruktura döretmek we halkara tejribäni ornaşdyrmak babatda möhüm ähmiýete eýedir. Şeýle başlangyçlar Türkmenistanyň ulag-logistika ulgamynyň döwrebaplaşdyrylmagyna, port hyzmatlarynyň netijeliliginiň ýokarlandyrylmagyna we sebitde durnukly ulag gatnaşyklarynyň ösdürilmegine ýardam berip biler.