Uglevodli ovqatdan oldin zaytun moyini iste’mol qilish qondagi shakar miqdorining oshishini sekinlashtirishi mumkin
Amul Info ·
Yaponiyaning Kioto universiteti olimlari uglevodli ovqatdan oldin zaytun moyini iste’mol qilish qondagi glyukoza miqdorining keskin ko‘tarilishini sekinlashtirishi mumkinligini aniqladilar. Laboratoriya sichqonlarida o‘tkazilgan tajribalar bu ta’sir ovqat hazm qilish tizimi va ayrim gormonlar…
Yaponiyaning Kioto universiteti olimlari uglevodli ovqatdan oldin zaytun moyini iste’mol qilish qondagi glyukoza miqdorining oshishiga qanday ta’sir ko‘rsatishini o‘rganish bo‘yicha tadqiqot o‘tkazdilar. Laboratoriya sichqonlarida o‘tkazilgan tajribalar natijalari yog‘lar ovqat hazm qilish tizimi faoliyatiga hamda qondagi shakar miqdorini tartibga soluvchi biologik mexanizmlarga ta’sir ko‘rsatishi mumkinligini ko‘rsatdi.
Tadqiqotning asosiy maqsadi ovqatni iste’mol qilish ketma-ketligi organizmning glyukozaga bo‘lgan javobiga qanday ta’sir qilishini va bu jarayonda qaysi biologik mexanizmlar ishtirok etishini aniqlashdan iborat bo‘ldi. Tajribalar davomida olimlar ikki xil holatni taqqosladilar: birinchi guruhdagi sichqonlarga glyukoza berilishidan 15 daqiqa oldin zaytun moyi berildi, ikkinchi guruhda esa mahsulotlarni iste’mol qilish tartibi aksincha o‘zgartirildi.
Natijalar zaytun moyini oldindan iste’mol qilish oshqozonning bo‘shashish jarayonini sekinlashtirganini ko‘rsatdi. Natijada uglevodlar ingichka ichakka asta-sekin o‘tib, qondagi glyukoza miqdorining keskin ko‘tarilishi kamaydi. Tadqiqot natijalari Diabetes ilmiy jurnalida chop etildi.
Olimlar ushbu ta’sir faqat ovqatning oshqozonda uzoqroq saqlanishi bilan cheklanmasligini aniqladilar. Zaytun moyi ichakdagi GLP-1 va GIP gormonlari faolligiga ta’sir ko‘rsatgan, shuningdek, miya bilan ovqat hazm qilish a’zolari o‘rtasida signallarni uzatuvchi adashgan nervning (vagus nervining) tegishli yo‘llarini ham faollashtirgan.
Tadqiqot davomida glukagonning ham ahamiyati aniqlangan. Odatda, bu gormon qondagi glyukoza miqdorini oshirish bilan bog‘liq. Biroq tajribalar uning GLP-1 bilan birgalikdagi ta’siri glyukoza miqdorining keskin ko‘tarilishini cheklashda ishtirok etishini ko‘rsatdi. Ma’lum qilinishicha, ushbu mexanizm 2-turdagi qandli diabet belgilari yaqqol namoyon bo‘lgan va insulin yetishmovchiligi kuchli bo‘lgan laboratoriya sichqonlarida ham ishlashda davom etgan.
Tadqiqot mualliflarining ta’kidlashicha, ovqatlanish ketma-ketligini o‘zgartirish, jumladan, ovqatlanish boshida oz miqdorda zaytun moyi yoki foydali yog‘larni iste’mol qilish qondagi glyukoza miqdorini nazorat qilishning istiqbolli usuli bo‘lishi mumkin. Bunday yondashuv uglevodli mahsulotlardan butunlay voz kechmasdan ovqatlanish tartibini moslashtirish imkonini berishi mumkin.
Shunga qaramay, muhim bir jihatni hisobga olish lozim: ushbu natijalar laboratoriya sichqonlarida o‘tkazilgan tajribalarga asoslangan. Mazkur usul odamlarda, jumladan, 2-turdagi qandli diabet bilan yashovchi bemorlarda qanday natija berishini aniqlash uchun klinik tadqiqotlar zarur. Shu sababli zaytun moyini qandli diabetni davolash vositasi sifatida qabul qilish yoki undan shifokor buyurgan dorilar o‘rnida foydalanish mumkin emas. Qandli diabet bilan yashovchi insonlar ovqatlanish tartibini o‘zgartirishdan oldin shifokor bilan maslahatlashishlari kerak.