Özbegistan Türkmenistan bilen serhetde täze köpri gurmagy meýilleşdirýär
Amul Info ·
Özbegistan Türkmenistanyň serhedindäki ulag infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmak maksady bilen Buhara welaýatynyň Alat etrabynda täze köpri gurmagy meýilleşdirýär. Taslama üçin 25 milliard som bölünip berilmegi göz öňünde tutulýar. Täze köpri «Olot — Farap» serhet geçelgesiniň geçirijilik kuwwatyny…
Özbegistan Türkmenistanyň serhedinde ulag infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmagy, şol sanda Buhara welaýatynyň Alat etrabynda täze köpri gurmagy meýilleşdirýär. Taslamany durmuşa geçirmek we oňa degişli ýol infrastrukturasyny ösdürmek üçin 25 milliard som bölünip berler. Bu barada « Gazeta.uz » neşiri habar berýär.
Özbegistanyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýew degişli tabşyrygy 4-nji noýabrda Buhara welaýatynyň durmuş-ykdysady ösüş meselelerine bagyşlanan maslahatda berdi. Maslahatda Alat etrabynyň häkimi Nargiza Neýmatowa häzirki köpriniň artýan ulag akymyna hötde gelip bilmeýändigini belledi. Onuň aýtmagyna görä, takmynan 1980-nji ýylda gurlan köprüden geçýän ýük we ýolagçy ulaglarynyň sany üç esse artdy.
Taslama laýyklykda, serhetýaka söwda zolagyna we logistika merkezine hyzmat etjek döwrebap beton köprini hem-de oňa barýan ýoly gurmak teklip edilýär. Emeli aň tehnologiýalarynyň hem ulanylyp hasaplanan deslapky bahasy 25 milliard soma deňdir.
Döwlet Baştutany wise-premýer, ykdysadyýet we maliýe ministri Jamşid Kuçkarowa zerur serişdeleri ätiýaçlyk gaznasyndan bölüp bermek boýunça degişli işleri üpjün etmegi tabşyrdy.
Şol gün Özbegistanyň Ulag ministrliginiň, Gümrük komitetiniň we beýleki degişli edaralaryň wekilleri iki ýurduň serhedindäki «Olot» gümrük nokadyna baryp gördüler. Ministrligiň maglumatyna görä, iki ýurduň bitarap zolaklaryny birleşdirýän Ýemonjar kanalyndaky häzirki köpri 1978-nji ýylda gurlup, häzirki wagtda tehniki taýdan könelipdir. Şol sebäpli onuň ýerine her ugurda azyndan iki sany ýük ulagynyň hereket etmegine mümkinçilik berýän täze köpri gurmak teklip edilýär.
Bu taslamanyň amala aşyrylmagy serhet geçelgesiniň geçirijilik ukybyny ýokarlandyrmaga, ulag dyknyşyklaryny azaltmaga, ýük we ýeňil awtoulaglaryň, şeýle hem pyýadalaryň hereketini ýeňilleşdirmäge şert döreder.
Infrastrukturany döwrebaplaşdyrmagyň zerurlygy ulag akymynyň artmagy bilen hem baglanyşyklydyr. Özbegistanyň Ulag ministrliginiň maglumatlaryna görä, 2026-njy ýylyň ýanwar–oktýabr aýlarynda «Olot» gümrük nokadyndan 243 müňden gowrak ulag geçipdir. Bu görkeziji 2022-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 2,3 esse köpdür. Häzirki wagtda geçelge arkaly günde iki ugur boýunça 1 müň 200-e golaý ulag hereket edýär.
Mundan başga-da, Türkmenistan bilen Özbegistan halkara ýük daşamalarynyň düzgünlerini kämilleşdirmek meselelerini hem ara alyp maslahatlaşýarlar. Hususan-da, COVID-19 pandemiýasy döwründe girizilen ýük tirkeglerini gaýtadan birikdirmek düzgüninden ýüz öwürmek mümkinçiligi öwrenilýär. Häzirki hereket edýän tertibe görä, serhetden geçilende bir ýurduň çekijisinden tirkeg aýrylyp, beýleki ýurduň daşaýjysyna geçirilýär. Özbegistanyň Ulag ministrliginiň bellemegine görä, bu düzgüniň ýatyrylmagy goşmaça amallary azaltmaga we ýükleriň eltiliş möhletini gysgaltmaga ýardam eder.
Şol bir wagtyň özünde, serhetýaka infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmak baradaky teklipler heniz jikme-jik öwrenilmelidir we degişli tehniki-ykdysady esaslandyrmalar taýýarlanmalydyr. Prezidentiň bölünip berilmegini tabşyran 25 milliard som möçberindäki serişdäniň hut Ýemonjar kanalynyň üstünden geçjek köpriniň gurluşygyna gönüden-göni degişlidigi barada bolsa anyk maglumat berilmeýär.
Bu ugurdaky ulag aragatnaşygyny ösdürmek iki ýurduň bilelikdäki ykdysady başlangyçlary üçin hem ähmiýetlidir. Ozal Türkmenistan bilen Özbegistan Buhara welaýatyny we Lebap welaýatyny birleşdirjek «Alat — Farap» serhetýaka söwda zolagyny döretmek meselesini ara alyp maslahatlaşypdylar.
Bu başlangyç 2026-njy ýylyň martynda Özbegistanyň Türkmenistandaky ilçisi Rawşanbek Alimowyň Lebap welaýatynyň häkimi Durdy Genjiýew bilen geçiren duşuşygynda hem garaldy. Taslama özara haryt dolanyşygyny artdyrmagy, söwda-ykdysady gatnaşyklary giňeltmegi we serhetýaka sebitleriň telekeçileri üçin täze mümkinçilikleri döretmegi maksat edinýär.
2026-njy ýylyň awgustynda taraplar «Farap — Alat» geçelgesiniň işini kämilleşdirmek, nobatlary azaltmak, tiz zaýalanýan önümleri daşamak üçin aýratyn geçelge döretmek we bitarap zolakda ikinji köprini gurmak meselelerini hem ara alyp maslahatlaşdylar.
«Olot — Farap» serhet geçelgesiniň döwrebaplaşdyrylmagy Türkmenistan bilen Özbegistanyň arasyndaky ulag we söwda gatnaşyklaryny mundan beýläk-de ösdürmegiň möhüm ugurlarynyň biri hökmünde görülýär.